Prawidłowy montaż kratki wentylacyjnej zajmuje kilkanaście minut, ale od niego zależy, czy wentylacja w łazience, kuchni albo pomieszczeniu bez okna będzie działać tak, jak policzył projektant. Źle osadzona kratka potrafi zmniejszyć przepływ o połowę, a kratka przyklejona za nisko wyciąga powietrze z niewłaściwej strefy pomieszczenia. W tym wpisie opisujemy przygotowanie otworu, wysokość montażu dla wywiewu i nawiewu, kolejność prac, uszczelnienie, najczęstsze błędy i prostą kontrolę ciągu po montażu.
Przygotowanie otworu i kanału
Zanim kratka trafi na ścianę, sprawdź kanał, do którego będzie prowadzić. W budynku z wentylacją grawitacyjną każdy kanał wywiewny powinien być drożny na całej wysokości, a w budynku z urządzeniami gazowymi jego stan potwierdza kominiarz w protokole z okresowej kontroli. Przy remoncie warto poprosić o przegląd przed montażem nowych kratek, bo gruz po skuwaniu płytek często spada właśnie do kanału.
- zdejmij starą kratkę i usuń resztki kleju, silikonu i zaprawy z krawędzi otworu
- odkurz otwór i początek kanału, usuń kurz, pajęczyny i gruz
- sprawdź, czy kanał nie jest zwężony folią, styropianem albo zaprawą po pracach wykończeniowych
- zmierz otwór w świetle i porównaj z wymiarem części montażowej nowej kratki
- upewnij się, który kanał jest wentylacyjny, a który spalinowy, bo na kanał spalinowy kratki się nie montuje
Wymiar kratki dobiera się do powierzchni czynnej, a nie do starej kratki. Jak to policzyć, opisujemy we wpisie o wymiarach kratek, a wymaganą powierzchnię dla pomieszczenia zwraca kalkulator wentylacji.
Wysokość montażu kratki wywiewnej
Kratka wywiewna w łazience, WC i kuchni powinna znajdować się jak najbliżej sufitu. Ciepłe, wilgotne powietrze i para z kąpieli albo gotowania gromadzą się pod stropem i stamtąd kanał odbiera je najskuteczniej. W praktyce górna krawędź kratki leży kilka do kilkunastu centymetrów pod sufitem. Kratka umieszczona w połowie wysokości ściany wyciąga powietrze chłodniejsze, a wilgoć zostaje pod sufitem i skrapla się w narożnikach.
Wysokość nawiewu
Powietrze do pomieszczeń mieszkalnych dopływa przez nawiewniki okienne albo ścienne. Nawiewnik ścienny montuje się wysoko, zwykle powyżej 2 m od podłogi, żeby zimne powietrze mieszało się z ciepłym zanim dotrze do ludzi, albo nisko za grzejnikiem, gdzie zostaje od razu ogrzane. Nawiewnik na wysokości głowy siedzącej osoby powoduje odczucie przeciągu i zwykle szybko zostaje zamknięty, co niszczy całą wentylację mieszkania. W łazience i WC dopływ zapewnia kratka lub szczelina w drzwiach, dlatego kratka wentylacyjna do drzwi jest częścią tego samego układu.
| element | gdzie montować | po co |
|---|---|---|
| kratka wywiewna | pod sufitem, w ścianie z kanałem | odbiór ciepłego i wilgotnego powietrza |
| nawiewnik ścienny | powyżej 2 m albo za grzejnikiem | dopływ powietrza bez przeciągu |
| nawiewnik okienny | w górnej części ramy okna | stały dopływ przy zamkniętym oknie |
| kratka drzwiowa | w dolnej części skrzydła | przepływ do łazienki, WC i kuchni |
Kolejność montażu
Kratki montuje się na końcu prac wykończeniowych, po malowaniu i ułożeniu płytek, ale otwór przygotowuje się wcześniej, tak żeby płytki zostały docięte równo do jego krawędzi.
- ustal oś kratki względem fug, sufitu i narożnika, zanim zaczniesz kłaść płytki
- po wykończeniu ściany przymierz kratkę na sucho i sprawdź, czy ramka przylega płasko na całym obwodzie
- zaznacz otwory montażowe, jeśli kratka mocowana jest na kołki, albo przygotuj klej montażowy, jeśli na wcisk lub klej
- wsuń część montażową w otwór tak, żeby lamele były skierowane zgodnie z opisem producenta, zwykle szczelinami w dół
- dokręć kołki bez przeciągania, bo pęknięta ramka z tworzywa traci szczelność
- uszczelnij styk ramki ze ścianą
W kratkach z zaworem zwrotnym zwróć uwagę na kierunek przepływu oznaczony na korpusie. Odwrotnie zamontowana żaluzja grawitacyjna zamyka kanał w czasie normalnej pracy. Kiedy taka kratka ma sens, a kiedy nie, wyjaśnia kategoria kratka wentylacyjna z blokadą ciągu wstecznego.
Uszczelnienie
Powietrze ma płynąć przez szczeliny kratki, a nie bokiem przez szparę między ramką a ścianą. Nieszczelna ramka nie zmniejsza wywiewu, ale przy kratce z zaworem zwrotnym albo z filtrem przepływ omija żaluzję i filtr. Ramkę uszczelnia się cienką warstwą silikonu sanitarnego albo akrylu na obwodzie. Nie zaklejaj szczelin kratki i nie wpychaj pianki montażowej do kanału, bo każdy centymetr przekroju ma znaczenie. Na zewnętrznej ścianie budynku kratkę wentylacyjną zewnętrzną osadza się z lekkim spadkiem na zewnątrz i z okapnikiem, żeby deszcz nie wpływał do muru.
Najczęstsze błędy
Większość problemów z wentylacją po remoncie wynika z kilku powtarzalnych pomyłek, które łatwo uniknąć.
- kratka dobrana do wymiaru starej kratki, a nie do wymaganej powierzchni czynnej
- otwór zmniejszony zaprawą albo płytką, żeby pasował do mniejszej, ładniejszej kratki
- kratka umieszczona nisko, poniżej strefy ciepłego powietrza
- okap z wentylatorem podłączony do kanału wentylacji grawitacyjnej, który obsługuje też łazienkę
- wentylator wbudowany w kratkę w pomieszczeniu z urządzeniem gazowym bez zgody kominiarza
- uszczelnione okna bez nawiewników, przez co kratka wywiewna nie ma skąd brać powietrza
- kratka zamontowana na kanale spalinowym zamiast wentylacyjnego
Kontrola ciągu po montażu
Najprostszy test to kartka papieru przyłożona do kratki przy zamkniętych drzwiach i uchylonym nawiewniku. Jeśli kartka się przyssie, ciąg jest. Jeśli opada albo jest odpychana, wentylacja nie działa albo działa w odwrotną stronę. Dokładniej sprawdza się to anemometrem: mierzysz prędkość powietrza w kratce i mnożysz ją przez powierzchnię czynną. Przy prędkości 1,2 m/s i powierzchni czynnej 140 cm² strumień wynosi 1,2 × 0,014 × 3 600 ≈ 60 m³/h, czyli więcej niż wymagane w łazience 50 m³/h. Pomiar wykonuje się w typowych warunkach, a nie w upalny dzień, kiedy ciąg naturalny zanika. Jeśli strumień jest za mały, sprawdź najpierw dopływ powietrza do mieszkania, a dopiero potem sam kanał.