Kratka w drzwiach łazienki nie jest ozdobą ani dodatkiem do wyboru w salonie drzwi. To element wentylacji grawitacyjnej, bez którego kanał wywiewny w łazience nie ma skąd brać powietrza. Warunki Techniczne podają konkretną liczbę, a w praktyce najwięcej błędów bierze się z tego, że ktoś liczy wymiar zewnętrzny kratki zamiast powierzchni otworów, przez które naprawdę płynie powietrze. Poniżej wyjaśniamy, ile centymetrów kwadratowych potrzeba, jak to policzyć dla kratki, tulei i podcięcia oraz na co uważać w kuchni z urządzeniem gazowym.
Co mówią Warunki Techniczne
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, wymaga, żeby drzwi do łazienki i WC miały w dolnej części otwory o łącznej powierzchni co najmniej 0,022 m², czyli 220 cm². Zamiast otworów można zostawić szczelinę między skrzydłem a podłogą o takiej samej powierzchni. Przepis nie mówi o liczbie kratek ani o ich wyglądzie, mówi wyłącznie o powierzchni przekroju, przez który przepływa powietrze.
Skąd ta liczba. Według PN-83/B-03430 z łazienki trzeba usunąć 50 m³/h, a z WC 30 m³/h. Powietrze wyciągane przez kratkę wywiewną pod sufitem musi napłynąć z mieszkania, a jedyną drogą przy zamkniętych drzwiach jest właśnie dolna część skrzydła. Zbyt mały otwór działa jak zdławiony zawór: kanał ma ciąg, ale strumień spada, para skrapla się na lustrze i ścianach, a po kilku sezonach w narożnikach pojawia się pleśń.
- łazienka, strumień wywiewu 50 m³/h
- WC, strumień wywiewu 30 m³/h
- wymagana powierzchnia otworów w drzwiach 220 cm²
Powierzchnia otworów, a nie wymiar kratki
Najczęstszy błąd to przyjęcie, że kratka o wymiarze 40 × 9 cm daje 360 cm². Tak nie jest. Lamele, ramka i siatka zajmują część przekroju, więc powierzchnia czynna, czyli ta, przez którą płynie powietrze, wynosi zwykle od 50 do 70 procent wymiaru nominalnego. Ta sama kratka 40 × 9 cm daje więc w praktyce od około 180 do 250 cm², w zależności od kształtu żaluzji. Dopiero wartość z karty technicznej producenta pozwala stwierdzić, czy wymaganie jest spełnione.
Tuleje wentylacyjne
Tuleje to okrągłe wkładki osadzane w otworach wywierconych w dolnej części skrzydła. Ich powierzchnię liczy się ze średnicy wewnętrznej, nie zewnętrznej: A = π × d² / 4. Tuleja o średnicy wewnętrznej 30 mm ma około 7,1 cm², więc do 220 cm² potrzeba ponad 30 takich tulei. Przy średnicy 40 mm jedna tuleja daje około 12,6 cm², a potrzebnych sztuk jest 18. Warto to policzyć, zanim zamówi się skrzydło z kilkoma tulejami w jednym rzędzie, bo taki zestaw zwykle nie osiąga wymaganej powierzchni.
Podcięcie skrzydła
Szczelinę pod drzwiami liczy się jak prostokąt: szerokość skrzydła razy wysokość szczeliny. W praktyce wykonawcy często przyjmują podcięcie około 1 cm, ale przy skrzydle 80 cm daje to tylko 80 cm². Żeby sama szczelina dała 220 cm², przy skrzydle 80 cm musiałaby mieć około 2,8 cm, a przy skrzydle 70 cm ponad 3,1 cm. Dlatego podcięcie zwykle łączy się z kratką albo tulejami, a powierzchnie się sumuje.
| rozwiązanie | jak liczyć | ile daje |
|---|---|---|
| kratka drzwiowa 40 × 9 cm | powierzchnia czynna z karty | od 180 do 250 cm² |
| tuleja średnica wewnętrzna 30 mm | π × d² / 4 | około 7,1 cm² na sztukę |
| tuleja średnica wewnętrzna 40 mm | π × d² / 4 | około 12,6 cm² na sztukę |
| szczelina 1 cm pod skrzydłem 80 cm | szerokość × wysokość | 80 cm² |
| szczelina 1 cm pod skrzydłem 90 cm | szerokość × wysokość | 90 cm² |
Jak dobrać kratkę drzwiową do skrzydła
Kratka wentylacyjna do drzwi ma dwie części: ramkę z żaluzją od strony korytarza i ramkę maskującą od strony łazienki. Obie zachodzą na krawędź wycięcia, więc w skrzydle wycina się otwór mniejszy niż wymiar zewnętrzny kratki. Przy zamawianiu liczą się cztery parametry.
- grubość skrzydła, bo od niej zależy głębokość ramek i to, czy zestaw się spina
- wymiar wycięcia w skrzydle, podany przez producenta kratki
- powierzchnia czynna z karty technicznej, żeby zsumować ją z podcięciem
- materiał i kolor, czyli tworzywo, aluminium anodowane albo stal malowana proszkowo
Kratkę montuje się w dolnej części skrzydła, zwykle kilka do kilkunastu centymetrów nad podłogą, poza strefą zawiasów i zamka. W drzwiach płytowych z wypełnieniem plastra miodu trzeba sprawdzić, czy w miejscu wycięcia nie ma ramiaka, i zabezpieczyć krawędzie wycięcia przed wilgocią. Przy skrzydłach szklanych zostaje szczelina pod drzwiami albo otwór wykonany fabrycznie, bo szkła hartowanego nie tnie się na budowie.
Jeśli wolisz jedno rozwiązanie dla całego mieszkania, przejrzyj kategorię kratka wentylacyjna łazienkowa, gdzie zebraliśmy kratki wywiewne i drzwiowe do pomieszczeń mokrych.
Kuchnia z urządzeniem gazowym
W kuchni z kuchenką gazową PN-83/B-03430 wymaga wywiewu 70 m³/h, czyli o 40 procent więcej niż w łazience. Powietrze do spalania i do wentylacji też musi skądś napłynąć, więc drzwi do takiej kuchni wykonuje się z otworami albo szczeliną co najmniej tak samo jak drzwi łazienkowe, a przy kotle lub przepływowym podgrzewaczu z otwartą komorą spalania dopływ powietrza ma znaczenie dla bezpieczeństwa. W kuchni z urządzeniem gazowym typu B nie wolno stosować elementów, które mogą zamknąć kanał spalinowy lub wentylacyjny. Ostateczne rozwiązanie w takim pomieszczeniu potwierdza kominiarz albo projektant instalacji gazowej.
- nie zasłaniaj kratki w drzwiach meblami, dywanikiem ani progiem z uszczelką
- nie zaklejaj tulei i nie montuj uszczelki opadającej w drzwiach do pomieszczeń z gazem
- po wymianie okien na szczelne sprawdź, czy mieszkanie ma nawiewniki, bo bez dopływu powietrza nawet duża kratka w drzwiach nic nie zmieni
Jak sprawdzić, czy drzwi spełniają wymaganie
Zsumuj powierzchnię czynną kratki, tulei i szczeliny pod skrzydłem. Jeśli wynik to co najmniej 220 cm², wymaganie jest spełnione. Jeśli brakuje kilkudziesięciu centymetrów kwadratowych, najprościej dołożyć kratkę albo powiększyć podcięcie. Potem warto wykonać prostą próbę: przy zamkniętych drzwiach przyłóż kartkę papieru do kratki wywiewnej w łazience. Kartka powinna się przyssać. Jeśli opada, a przy otwartych drzwiach się trzyma, otwory w skrzydle są za małe. Strumień w liczbach policzysz w naszym kalkulatorze wentylacji, który zwraca wymaganą powierzchnię czynną kratki dla łazienki, WC i kuchni.